 |
|
Mercekler bir CCTV
sistemin tasarımında önemli bir rol
oynamaktadır. Merceklerin temel işlevi
bir alandan yansıyan ışığı toplamak ve
kameranın görüntüleyici ünitesinde net,
berrak bir görüntü odaklamaktır.
Genellikle, bir mercekten geçen ışık ne
kadar fazlaysa resim kalitesi de o kadar
yüksek olmaktadır.
Mercek seçimi özelikle çok önemlidir,
çünkü görüntüleyicide oluşacak olan
resmin boyutunu, şeklini ve netliğini
doğrudan etkilemektedir. Alana olan
mesafe, odak uzaklığı, arzulanan görüş
alanı, ışıklandırma ve format gibi
faktörlerde kamera görüntüleyicisi
üzerindeki görüntünün boyutunu ve
netliğini etkilemektedir.
Görüş Alanı
Görüş
alanı belirli bir mercek tarafından
oluşturulan resim boyutu (en ve boy),
kamera görüntüleyici boyutu ve nesneye
olan mesafenin bileşimidir. Eğer, görüş
alanı uygun değilse görüş alanını
arttırmak azaltmak için farklı bir
mercek (örneğin geniş açılı mercek,
tele, vb.) kullanmanız gerekebilir.
İstenilen bir görüş alanı oluşturmak
için gerekli olan uygun görüntüleyici
boyutu, mercek ve mesafe bileşimlerini
hesaplamakta kullanılan tablolar
mevcuttur.
Kamera mercekleri temel olarak iki türe
ayrılabilir : sabit odaklı mercekler
ve değişken odaklı mercekler (ya
da zoom mercekleri). Sabit odaklı bir
mercek sabit odak uzaklığına, sahiptir,
değişken odaklı bir mercek ise odak
uzaklığını değiştirebilir. Odak uzaklığı
merceğin optik merkezînden merceğin
arkasında bulunan bir odak noktasına
olan uzaklıktır. Bu uzaklık mercek
üzerinde (milimetre cinsinden) yazılıdır
ve mercek tarafından oluşturulan görüş
alanını ifade eder.
Sabit odaklı merceklerin geniş, orta ve
dar görüş alanı bulunan tipleri
mevcuttur. "Normal" odak uzunluğuna
sahip bir mercek insan gözü tarafından
oluşturulan görüş alanını yakınlaştıran
bir resim üretir. Geniş açılı bir
mercek kısa bir odak uzaklığına
sahiptir, bir telefoto mercek ise
uzun bir odak uzaklığına sahiptir.
Belirli bir görüş alanı için sabit bir
mercek seçerken görüş alanını
değiştirmek istediğinizde merceği
değiştirmeniz gerekeceğini akılda
tutmalısınız.
Hem geniş sahneler hem de yakın çekimler
gerekli olduğunda en iyi seçim bir
değişken odaklı ya da zoom mercektir.
Bir zoom mercek odak uzaklığını
geniş açıdan telefotoya değiştiren ama
bu arada odağı kameranın görüntüleyicisi
üzerinde tutan mercek unsurlarının bir
bileşimidir. Bu sayede, görüş açısını
tek bir mercekle geniş, orta ve dar
açılar arasında değiştirmeniz mümkün
olur.
F- Stop
Bir merceğin ışık toplama kapasitesi
mercek açılışı (apertürü) ile odak
uzaklığı arasındaki ilişkiye bağlıdır.
f simgesiyle gösterilen ve genel
olarak "F- Stop" adıyla bilinen bu
ilişki merceklerin kenarında ya da
önünde basılıdır. F- stop sayısı ne
kadar düşükse azami mercek açılışı ve
merceğin kamera görüntüleyicisine ışık
geçirme yeteneği o kadar büyüktür.
Örneğin,f/ 1.2 F-sayısı seviyesinde bir
mercek f/ 4.0 seviyesindeki bir
mercekten çok daha fazla ışık geçirir.
F- sayısı düşük olan mercek "hızlı" bir
mercek olarak adlandırılır.
Alan Derinliği
Uygun mercek seçimi yaparken göz önünde
tutulması gereken bir diğer husus da
alan derinliğidir. Alan derinliği cismin
önünde ve arkasındaki odak alanıdır.
Yani, bir cisim üzerinde
odaklandığınızda cismin önünde ve
arkasındaki belirli bir
alan
da, cismin kendisi kadar net görünmese
de, odak içinde olacaktır. Alan
derinliği 1.) mercek uzunluğuna, 2.)
mercek açılışına, 3.) kamera ile cisim
arasındaki mesafeye göre artar ya da
azalır.
Alan derinliğine ilişkin üç faktörün her
biri aşağıdaki sonuçları verir:
1.L-Mercek uzunluğu
Kısa mercek (örneğin geniş açı)= daha
uzun alan derinliği
Uzun mercek (örneğin telefoto) = daha
kısa alan derinliği
2.Açılış
Geniş açılış (düşük F- stop) = daha kısa
alan derinliği
Dar açılış (yüksek F - stop) = daha uzun
alan derinliği
3. Cisme olan mesafe
Kısa mesafe =daha kısa alan derinliği
Uzun mesafe =daha uzun alan derinliği
Satın alma ve planlamada karar
verilirken bu faktörler göz önüne
alınmalıdır, zira alan derinliği görüntü
kalitesini etkileyebilir (ve cismin
tanıma ve yakalamaya engel olabilir).
Eğer, alan derinliği önemliyse yapay
ışıklandırmayı arttırmak ya da telefoto
mercekler yerine normal mercekleri haiz
kameralar tesis etmek gibi seçenekleri
de araştırabilirsiniz.
Mercek Montajı
Kamera mercekleri genellikle C ya da CS
tipi montajla gelir ve kameranın
montaj gereklerine uygun olmalıdır.
Bu ikisi arasındaki fark merceklerin
kamera görüntüleyicisine olan
uzaklığıdır. C - tipi montajda mercek
görüntüleyiciden 17. 5 mm uzaklıktadır;
CS tipi montajda ise mercek
görüntüleyiciden 12. 5 mm uzaklıktadır.
Teçhizat satın alırken şu ilkelere
dikkat ediniz:
C tipi monte mercekler ancak 5 mm
mesafe halkası ilave edilmek suretiyle
CS tipi monte kamerada kullanılabilir.
CS tipi monte mercek C tipi monte
kamerada kullanılamaz.
FORMAT
2/3” veya 1” olabilir. Bir lensin bir
kamerada kullanılabilmesi için
formatının kameraya eşit veya büyük
olması gerekir. 1/2” formatındaki bir
lens, 1/2” ve 1/3” bir kamerada
kullanılabilir,ama 1/3” formatındaki bir
lens sadece 1/3” bir kamerada
kullanılabilir.
C-MOUNT ,CS-MOUNT
Lens
seçiminin diğer bir kriteri de montaj
(mount) tipidir. Lensler montaj tipine
göre C-mount bir lens ve
CS-mount olarak ikiye ayrılırlar.
C-mount bir lens C mount bir kamerada
veya CS mount bir kameraya 5 mm lik
adaptör ring takılarak kullanılabilir.
CS mount bir lens CS mount bir
kameralarda kullanılabilen ama C mount
bir kamerada kullanılamaz. Son yıllarda
üretilen tüm kameralar hem C mount hem
de mount lens takılabilecek şekilde
üretilmektedir.
ODAK UZAKLIĞI
Lensin odak uzaklığı, gördüğü alanın
genişliğini belirler. Odak uzaklığı
arttıkça lensin görüş açısı daralır.
Birimi milimetre olarak verilir. Lensler
odak uzaklıklarına göre dört gruba
ayrılır:
1. Sabit odak uzaklıklı lensler
2. Değişken odak uzaklıklı (varifocal)
lensler (3.5-8mm arasında 5.5-33 mm
arasında vs.)
3. Manuel zoom lensler odak uzaklıkları
geniş bir aralıkta değişebilir.
4. Motorlu zoom lensler, manuel zoom
lenslerle prensipte aynıdır ama oda
uzaklığını değiştirmek için lensin
içindeki motor kullanılır.
IRIS KONTROLÜ
Çevredeki ışık şartlarına göre lensin
iris kontrolü önem kazanır. İnsan
gözünde iris ortamdaki ışık miktarı
arttıkça göze gelen ışığı normal
seviyede tutmak için kısılır, azaldıkça
daha fazla ışık almak için açılır.
Lenslerdeki irisin çalışma prensibi de
aynıdır.
Lensler iris kontrollerine göre dörde
ayrılır:
1. Sabit iris lensler
2. Manuel iris lensler
3. Motorlu irisli zoom lensler
4. Otomatik iris lensler (Video drive
veya DC drive)
Otomatik iris lensler kameraların
üzerinde bulunan otomatik iris konnektör
girişlerine bağlanırlar. Video drive
lenslerde 3 kablo (VCC, İris video, GND)
bulunur. Lens üzerinde LEVEL ve
ALC ayarları bulunur.
Harici ortamda lenslerin netlik ayarı
yapılacaksa bunun en kötü ışık
koşullarında yani gece yapılması
gereklidir çünkü gece görme derinliği
azalır
Harici ortamlarda gündüz netlik ayarı
yapılırsa büyük bir olasılıkla geceleyin
netlik bozulacaktır , gece ayar
yapılamıyorsa irisin gündüz de açılması
için lensin önüne spot filtre
konulabilir. Manuel iris lenslerin
çoğunda ve otomatik iris lenslerde
netlik ayarı için bir ayar bileziği
(ring ) bulunur. Çoğu zaman bu ring
kullanılarak netlik ayarı yapmak
mümkündür, ancak bazı durumlarda bu ayar
yetmez, ayrıca backfocus yapmak gerekir.
kameranın önünde lensin takıldığı montaj
yuvasının üst kısmındaki alyen vidası
gevşetilir, yuvaya takılı olan ring
çevrilir ve netlik ayarı yapıldıktan
sonra vida tekrar sıkılır.
ZOOM
LENSLERDEKİ NETLİK AYAR PROSEDÜRÜ
(Gece yapılması tavsiye edilir.)
1.Kamerayı bakacağı en uzak noktaya
çevirin.
2. Iris moturlu ise irisi açın (otomatik
iris lens kullanılıyorsa gece iris
otomatik olarak açılacaktır)
3. Kontrol ünitesinden zoom wide
(min.zoom) yapın
4.Kontrol ünitesinden focus far yapın
5. Kamera üzerinden lensin
netliğini ayarlayın.(backfocus yapmanız
gerekebilir)
6. Kontrol ünitesinden zoom tele
(max.zoom) yapın,
7. Kontrol ünitesinden netlik ayarı
yapın ,
8. Minimum ve maksimum zoom yapıldığında
netlikte kayma olmayıncaya kadar 3-7
maddeleri tekrarlayın
|
|
AYAK ve MUHAFAZA
Bnc Besleme Jak
Yardımcı Bilgiler